Eke Mannink


Eke Mannink: dichter, denker, schrijver en radiomaker. Vooral de raakvlakken tussen deze terreinen interesseren me. Ik studeerde Nederlands aan de Universiteit van Utrecht, studeerde af op het Franse existentialisme en doceerde een jaar Nederlandse taal- en letterkunde aan het Institute for Germanic Studies aan het Trinity College in Dublin. Een geweldige periode in mijn leven - wat een land!

Vervolgens deed ik de Postdoctorale Opleiding Journalistiek aan de Erasmusuniversiteit Rotterdam en schreef ik voor onder meer het Parool en de Groene Amsterdammer. Ik reisde voor fair trade organisaties naar Midden Amerika om de gevolgen van westerse handel op koffiecoöperaties in kaart te brengen, maakte verslagen voor IKON radio en belandde daarna bij de KRO.

Daar ging ik werken bij wat al jaren mijn lievelingsprogramma was: Damokles, een documentaire-rubriek over uiteenlopende onderwerpen.Voor KRO radio werkte ik bovendien voor radio 1 (Dingen die Gebeuren), op radio 2 en later op 5 verzorgde ik tien jaar lang een eigen interviewrubriek (de Wandeling). Verder filmde ik voor websites, maakte daarnaast een aantal korte films in opdracht voor onder andere het Instituut voor de Tropen en de gemeente Utrecht.

Op dit moment ben ik actief met Vlinderwerk, een kunstcollectief (begonnen als duo) dat zich bezighoudt met locatietheater, boeken en poëziebundels uitgeeft, poëzie op maat verzorgt, taalworkshops geeft en met regelmaat publiceert in magazines als: Naober, Monumentaal en Oer.

De kern van Vlinderwerk wordt gevormd door combinaties: van woord en beeld, van taal en muziek, van dans en vertelling. We organiseren geregeld volle-maan-matinées (bijvoorbeeld in de IJsselstroom, een oude wasserij langs de IJssel) en zijn de huisdichters van het monumentale pand Dat Bolwerck aan de Zaadmarkt te Zutphen.

De afgelopen jaren publiceerde ik vijf dichtbundels: ik schrijf je bij me (2012), Stem van dat Stad (als stadsdichter van Zutphen, 2013), LICHTbundel (samen met Sander Grootendorst, 2013), vondeling (uitgeverij Liverse, 2015) en MIN, verzen voor een vriendin (2016).

naar boven
 

Gedichten

Een groot aantal van mijn gedichten is terug te vinden in mijn dichtbundels. Hieronder enkele voorbeelden.


nader tot Z.


Bij Brummen valt er niets nog te ontwaren.
Niet voor het oog althans. En in de lucht
hooguit zacht zínderen, een zucht verlangen.
Een hang naar oevers en naar varen.

Verder, in de velden rondom Oeken,
daagt aan de horizon een silhouet.
Hoge torens, sierlijk puntig, afgezet
tegen de wolken, die naar composities zoeken

en plaatjes maken als in prentenboeken.
Water, huizen, pleinen, straten, kerken
versmelten onder wisselende zwerken
in kant'lend tegenlicht tot schildersdoeken.

Vanaf de oever volgt het slotakkoord:
Een zachte glans van wit; de IJsselkade.
Zicht op de oude brug. En de genade
van het water.            Ongehoord.

Gedachten gaan al naar het 's Gravenhofse oord
naar hoe de echo van mijn voetstappen klinkt tegen
de huizen van de Oudewand en in de stegen.
Naar 't milde lamplicht dat in nonchalante vegen
de Berkelkade met een extra glans bekoort.

Te lang de Wijnhuistrappen niet bestegen
Te lang het Fluisterbootje niet gehoord.
Te lang niet meer gedwaald in lenteregen
door het Agnietenhofje - ongestoord.

Ik zie een schip, er speelt een kind aan boord.
Alles valt samen in de aanblik van dit mooie.
't Stoplicht springt opnieuw naar groen, t'rug van het rooie.
Een echtpaar naast me straalt en lacht. We fietsen voort.

 

Uit: Stem van de Stad (stadsdichter-verzen, 2013)

eke mannink © 2011

naar boven

Tijd wist


Tijd wist geen sporen uit, ze kerft ze dieper.
Tijd heelt de wonden toch alleen in taal.
Door tijd verdwijnt het missen niet.

Tijd schiep een nieuwe bedding voor het missen.
Ze schiep er vele, beddingen voor pijn
en voor verdriet in soorten – bijna allemaal.

Tijd is een variabele constante,
´n constante variabele, omgekeerd:
Alles verandert, niets blijft steeds hetzelfde.
Dat zei je vaak, dat heb je me geleerd.

 

Uit: MIN. Verzen voor een vriendin. (2016)

eke mannink © 2012

naar boven
 

Bundels

Een groot aantal van mijn gedichten is terug te vinden in mijn dichtbundels.

Op 22 oktober jl. verscheen MIN, verzen voor een vriendin, mijn vijfde bundel alweer en de eerste die in een roes tot stand kwam.
Bestel via email

Naar boven
 

Boeken

Nee hè ...heb ik nou ook al een roman geschreven? Die dichters denken werkelijk dat ze alles kunnen. Hoe dan ook, hij is er, mijn debuutroman: Zo stroom ik van je over.
Bij uitgeverij Elikser uit Leeuwarden, niet voor niets de culturele hoofdstad van Europa. Vanaf koopzondag 24 juni verkrijgbaar bij alle boekhandels in Zutphen. En vanaf de dag daarna in heel Nederland.

Blurb:

Als kind krijgt Eva te horen dat ze is afgestaan door haar natuurlijke moeder. Wanneer ze die moeder dan uiteindelijk ontmoet, blijkt Eva niet in haar leven te passen. Haar moeder heeft al een gezin en een van de kinderen draagt zelfs Eva's naam. Maar zij is de eerste Eva.

De zoektocht naar haar afkomst leidt tevens tot een zoektocht naar identiteit. Naar fundamenten. Naar pijlers. Hoe vind je die? Wie of wat zijn dat dan? Je geliefden? Je innerlijke waarden en overtuigingen? Je onbekende vader, die niet weet dat hij je vader is?

Een indringend verhaal.

Naar boven
 

Vlinderwerk

De pijlers onder Vlinderwerk poëzietheater zijn Sander Grootendorst en Eke Mannink. Zij werken per voorstelling, cursus of los optreden samen met verschillende muzikanten.

Deze maanden staan ze met pianist Yet Hehakaya en saxofonist/dwarsfluitist Ric Stokes in oude wasserij De IJsselstroom in thematische vollemaan-matinées over bijvoorbeeld heimwee. Geregeld nodigen ze anderen uit om mee te doen, zoals een danser om gedichten in bewegingstaal te verbeelden, een kunstenaar om op het thema te exposeren etc.

Enkele reacties opgetekend uit de sociale media van mensen in de zaal: "Geweldige voorstelling," "Klein en intiem, zeker niet gelikt en juist daarom zo aansprekend," "Zonder I phone naar de matinee 'Volle maan', door Eke Mannink en Sander Grootendorst in de IJsselstroom. Dus alleen beelden in mijn hoofd. Mondscheinsonate, piano, feiten over de maan, gedichten, hoorn en dwarsfluit, beelden van de maanlanding in 1969 en de achterkant van de maan ruikt naar buskruit, zicht op de IJsseloever en windmolens. Maar de woorden en intonatie , het samenspel van stem en klank dat is het.....een heerlijke middag."

U kunt Vlinderwerk een voorstelling aan huis, op uw bedrijf, in een park of waar dan ook laten spelen.
Meer informatie ?

naar boven
 

Film

Kunstenaar / filmmaker Josephine Molkenboer studeerde april dit jaar af aan de Camjo-opleiding in Amsterdam (school voor camera-journalistiek). Dit deed ze met een film over mijn poëzie. Ik moest er even over nadenken toen ze me benaderde - inmiddels ben ik blij dat ik 'ja' heb gezegd. Prachtige beelden, mooi gemonteerd en ze heeft de gedichten een centrale, bijna abstracte rol gegeven. Zie de website van Josephine voor meer van haar films: www.josephinemolkenboer.nl

naar boven

 

Columns

Wekelijkse column in de Stedendriehoek:


Herfst #14

In mijn hoofd en hart heerste somberte. Ik zag weinig meer zitten. Een overleden vader, gepieker, dicht op elkaar dreigende deadlines, aanvaringen met onze puber, een tennisarm – en nog zo wat luxeproblemen die je als westerse vrouw van middelbare leeftijd zomaar kunnen bespringen. 'Is het geen herfstdepressie?' informeerde een vriendin. Ik vroeg of ze het overdrachtelijk bedoelde. Dat was niet het geval. 'De herfst is juist mijn lievelingsseizoen!' riep ik toen. "Misschien moet ik meer naar buiten.' Daarom veranderde ik mijn gebruikelijke ommetje met de hond in een wandelproject. We lopen nu dagelijks in alle vroegte langs de IJssel om daarna energiek aan de dag te beginnen. We sjouwen door uiterwaarden, ploegen over bospaden, waaien uit op heidevelden. Bewegen activeert de bloedsomloop, je krijgt meer zuurstof in je bloed en denkt vanzelf minder zwaar over de dingen – dat is het idee. Het werkt: door actiever te zijn en meer in buitenlucht en -licht te vertoeven verbetert mijn stemming. Niet in het minst door de aankondiging van de herfst: hier en daar ogen de boomtakken alsof ze met hun puntjes in de verf zijn gedoopt. De apotheose, een spetterend feest van goudgeel, dieprood, roestbruin en mosgroen is in aantocht. De afgelopen dagen waren zonovergoten. Zodra de ochtendnevel was verdwenen, waanden mijn dartelende retriever en ik ons in een betoverde wereld. Zacht bruin-rood gebladerte in de haven, okergeel mos tegen de kade op de Bult van Ketjen en op de Houtmarkt keek ik maandag per ongeluk even omhoog. Langzaam dwarrelde mijn blik naar beneden. Het was werkelijk oogstrelend: door het mosterdgele bladerdek van de tulpenbomen naast de fontein viel gezeefd licht als een deken op het plaveisel. Even stond ik aan de grond genageld, sprakeloos. Het volgende moment had ik de neiging om de terrasgangers verderop met brede gebaren en jubelend commentaar te wijzen op het spectaculaire schoonheid van dit herfstig tafereel. Maar ik hield me in. Ging op de rand van de fontein liggen, aaide de hond die zich naast me had gevleid, keek naar boven en mompelde als vanzelf een variant op een vers dat ik ooit schreef.

Hee, stralende boom!
Je lijkt wel geen boom –
maar gestold goud in de hemel,
of licht wapperend fluweel
als de vlag op de boot in de haven,
waarnaar mijn hond net vol vuur stond te blaffen.
Mag ik je aanraken,
mee wuiven,
zachtjes van je geel genieten?
Diep aan je geritsel voelen?

Het gaat alweer een stuk beter, dank u.

Ongepland #15

Onlangs las ik een Brits filosofisch artikel over plotseling plaatsvindende 'major off-script events' – oftewel: ingrijpende gebeurtenissen waarmee we geen rekening houden. En waar we, volgens het betoog, wel rekening mee zouden móeten houden. Neem afgelopen week: ik had een Railrunner-kaartje voor mijn zoon staan pinnen op station Apeldoorn. Hij en mijn dochter liepen alvast naar de supermarkt-to-go, op de hoek bij perron 1. Daar mochten ze wat lekkers uitzoeken. Met portemonnee en ov-kaarten in de hand liep ik hetzelfde supermarktje in, kocht een cappuccino, rekende lekkernijen en koffie af en liep naar de trein voor ons herfstvakantie-uitje naar Utrecht. Zoon babbelde over stoomtreinen, dochter nam een slok van haar frisdrank. Niets aan de hand. Dácht ik. Eenmaal in Utrecht bleek mijn portemonnee verdwenen. Overal zoeken, geen resultaat. Even later kwam ik erachter dat het kwaad toen allang was geschied: een onverlaat had me mijn portemonnee in Apeldoorn afhandig gemaakt en, erger: mijn pincode afgekeken. Hoe was dat mogelijk?! Ik die altijd zo wantrouwend om me heen kijk - op klaarlichte dag gerold van mijn contante geld én van het totaalbedrag op mijn girorekening. Ik wist niet wat me overkwam, vond het verschrikkelijk dat mijn kinderen van zo dichtbij meemaakten hoe mensen met elkaar om kunnen gaan: volkomen respectloos. Toen had ik dat artikel nog niet gelezen. Volgens filosoof Alain de Botton moeten we altijd rekening houden met dergelijke dingen, omdat we nou eenmaal mensen zijn. Geen leven gaat volgens het script 'perfecte jeugd, fijne relatie, geweldig gezin met leergierige en dankbare kinderen die het beste van beide ouders in zich vertegenwoordigen en ze leefden nog lang en gelukkig.' Er zijn altijd kinken in de kabel. En dan is gerold worden nog maar een minuscuul kinkje. Toen ik de politie belde, vroeg de telefonist in welke plaats ik aangifte wilde doen. In Zutphen graag. Helaas, dat kon niet: bureau Zutphen zat vol tot het weekend. Apeldoorn, Eerbeek, Utrecht: idem. Het werd Twello – drie dagen later was daar nog één afspraakmogelijkheid. In Utrecht ontmoetten mijn kinderen en ik vriendin Monique, die afgelopen zomer werd geopereerd aan longkanker en nog altijd herstellende is, maar, naar het zich laat aanzien, 'er goed is uitgekomen'. Dat was pas een heftig niet-gepland voorval. Gelukkig zijn we daarna met z'n allen op een waterfiets gesprongen om door de grachten te sjezen, pizza te eten en van de zon te genieten. Woest trappend en luid lachend. 'Je leeft maar één keer,' zou mijn oma zeggen. Daar hoef je geen Brits filosoof voor te zijn.

Jimi Lee #16

Ric Stokes is opa geworden.
Natuurlijk kent niet elke lezer Ric Stokes, dus ik zal hem eerst netjes voorstellen. Ric is muzikant, woont aan de Kuiperstraat met zijn vrouw Marianne (vrolijke krullen, goedlachs) en heeft een woelig verleden dat hem naar Zutphen bracht. In het kort: hij groeide op als zwart jochie in Harlem, had een taaie doch kleurrijke jeugd (hij vertelde ooit een verhaal waarin hij, kleuter nog, door zijn tantes op sleeptouw werd genomen naar de kroeg), ging op aanraden van zijn vader – met wie hij een weerbarstige relatie had – het leger in, werd uitgezonden naar Vietnam en deserteerde.
De jaren daarna reisde hij door Europa. Hij kon immers nooit meer terug naar zijn vaderland: stoppen als US-soldaat geldt als verraad van het thuisfront, de straf van verboden terugkeer is levenslang. Tijdens een reis van noord naar zuid – liftend en treinend – kwam Ric Marianne tegen. Ze bleek een goede reden om in Zutphen te blijven.
In Nederland bouwde Ric een carrière op als musicus. Hij gaf les aan muziekschool Zwolle-Zuid, speelde in bands, schreef composities, stelde muzieklesboeken samen en startte een privéschool aan huis.
Wie vaak door de Kuiperstraat wandelt, heeft ongetwijfeld saxofoon- en dwarsfluittonen door de lucht horen dwarrelen. Rics zolderkamer is de studio waar hij muziek maakt en lesgeeft. Zijn spel vertelt veel over wie hij is. Hij kan zijn instrumenten melancholiek laten klinken, diep doorleefd met rafelranden, maar ook licht als een zonnestraal die in IJsselgolfjes uiteenspat. Hij schreef de compositie Where two rivers meet en verbeeldde tijdens een voorstelling van Vlinderwerk het samengaan van Berkel en IJssel.
Natuurlijk kent niet elke lezer het poëtisch theatercollectief Vlinderwerk, maar wegens ruimtegebrek volsta ik met deze omschrijving. Het moet vanaf nu over een baby gaan.
Marianne en Ric kregen namelijk een zoon: Huddie. Die zoon is net vader geworden van Jimi Lee, een schattig klein mensje van nog geen twee weken oud. Vanzelfsprekend werd Ric daarmee grootvader. En dat verklaart waarom hij deze dagen breed glimlachend door het leven gaat, zó breed dat saxofoon of dwarsfluit spelen er even niet inzit: zijn mondspieren laten dat niet toe. Maar ik voorspel u: binnenkort stromen door de Kuiperstraat zoetgevooisde noten. Wiegenliedjes voor Jimi Lee. Hier is er vast één, in woorden:

zo teer / zo ingevouwen nog / zo klein
zo klaar om te beginnen / zijn leven raakt je
teder aan / diep van binnen
voel je wat / er werkelijk toe doet:
bestaan / en er voor anderen zijn

Zwembad #17

'Ik ben het geheugen van mijn vrouw,' zei een Eefdenaar die ik interviewde. 'En haar eer en haar geweten. Maar ik heb háár nodig om achter de toedracht van sommige anekdotes in onze jeugd te komen, waar ik zelf een vage notie van heb.' In Tijd-schrift tegen het vergeten, een publicatie met verhalen van vergeetachtigen en mensen met dementie, lees je tussen de regels van jeugdgeschiedenissen door verrassende aspecten over de werking van het geheugen.
Een vrij willekeurige groep Zutphenaren, voor een deel Zutphenees, allen op respectabele leeftijd, herinnert zich desgevraagd een periode uit hun jeugd. Daarover vertellen zij, vaak geholpen door een partner of familielid.
De minst vergeetachtige is tevens de oudste ondervraagde, mevrouw Truus Krijnen-Wagenaar uit Doetinchem. Ze is zevenennegentig en woonde de eerste vijfentwintig jaar van haar leven in Zutphen.'Ik ging er graag naar school, de hbs bedoel ik dan, aan de Waterstraat.' Van de zeven kinderen Wagenaar zijn nog drie zussen over. Bep (96) woont in Ermelo, zij houdt van sokken breien, liefst artistieke exemplaren. Jo (92) woont nog altijd in Zutphen en heeft last van afasie; ze komt moeilijk op woorden. Graag zit ze te roken op de bank. Luisterend naar de levendig vertelde verhalen van haar oudere zus.
Als het over vroeger gaat, denkt Truus als vanzelf aan het zwembad in de IJssel. Waar ooit de ambachtsschool stond, zuidoostelijk van de Bult van Ketjen, bevond zich toen een buitenbad. 'Kijk, dit waren dus twee kuipen met latjes, daar stroomde het rivierwater door,' vertelt ze, terwijl haar vingers langs een foto gaan. 'Hier zwom je met de stroom mee en als je de proef aflegde moest je aan de andere kant tegen de stroom op zwemmen. En je zat als leerling aan een touw hè,' zegt ze met pretogen. 'Anders verzoop je!'
Truus loopt er weer: over de kade aan de hand van haar vader naar het IJsselbad. 'We gingen altijd met papa mee,' vertelt ze. 'Mama kon niet zwemmen en zat thuis met het eten te wachten tot de rest van het gezin terugkeerde. Daarom heeft ze op tweeënveertigjarige leeftijd besloten om het alsnog te leren, we hebben het haar met z'n allen voorgedaan.' Ze wijst naar een foto van een groep mensen langs de rand van het pierenbad. 'Die met de witte badmuts, dat is mama.'

U kunt de uitgebreide verhalen van Truus en de anderen lezen. Tijd-schrift tegen het vergeten is gratis verkrijgbaar bij inloophuizen voor mensen met dementie en hun mantelzorgers (Het Odensehuis, de Bovenkamer) én bij de boekhandels in Zutphen en Warnsveld.

Naar boven
 

Contact

Voor meer informatie, mail: